«Σαδιστικές Τσόλας» — το βιβλίο της Όλγκα Ροντρίγκεζ-Ουγιόα για τον επαναπροσδιορισμό του φυλετικού στερεοτύπου στο σύγχρονο Περού
Μια μονογραφία για το πώς οι περουβιανές τρανσφεμινίστριες επαναπροσδιορίζουν την εικόνα της «τσόλα».
Στις 16 Ιουνίου 2026, από το University of Texas Press κυκλοφόρησε στα αγγλικά η μονογραφία «Σαδιστικές Τσόλας: Τρανσφεμινιστικές Προκλήσεις στο Σύγχρονο Περού» (Sadistic Cholas: Transfeminist Provocations in Contemporary Peru) της Αμερικανίδας ερευνήτριας Όλγκα Ροντρίγκεζ-Ουγιόα (Olga Rodriguez-Ulloa). Το βιβλίο μελετά την ιστορία του φυλετικού στερεοτύπου της «τσόλα» στο Περού και αναλύει πώς σύγχρονοι καλλιτέχνες, ακτιβιστές και κουίρ ερμηνευτές επαναπροσδιορίζουν αυτή την εικόνα ως εργαλείο αντίστασης.
Η λέξη «τσόλα» (chola) στο Περού χρησιμοποιούνταν ιστορικά ως υποτιμητικός χαρακτηρισμός για γυναίκες μεικτής ιθαγενούς και αφρικανικής καταγωγής. Κατά την αποικιακή περίοδο, αυτός ο όρος παγίωσε γι’ αυτές την εικόνα της «ακόλαστης ειδωλολάτρισσας» — επικίνδυνης, ανεξέλεγκτης, που βρίσκεται εκτός των αποδεκτών κοινωνικών κανόνων. Παρά την ταπεινωτική αρχική της σημασία, στο σύγχρονο Περού αυτή η λέξη έχει οικειοποιηθεί από εκείνους εναντίον των οποίων στρεφόταν αρχικά. Τραγουδίστριες, καλλιτέχνιδες, συγγραφείς και κουίρ ερμηνευτές μετατρέπουν την εικόνα της «κακιάς τσόλα» σε μορφή πολιτικής έκφρασης και ακτιβισμού βάσης.
Το βιβλίο ιχνηλατεί αυτόν τον μετασχηματισμό μέσα από τη μουσική, τις εικαστικές τέχνες, τη λογοτεχνία και το οργανωτικό έργο κοινωνικών ομάδων. Η συγγραφέας αναλύει πώς η οικειοποίηση του στερεοτύπου από τα μέσα — από μαύρες γυναίκες και τρανσφεμινίστριες — γίνεται ταυτόχρονα μορφή αυτοάμυνας, εκδίκησης και πολιτικής φροντίδας, χωρίς ωστόσο τον στόχο της σωματικής βίας.
Η Όλγκα Ροντρίγκεζ-Ουγιόα είναι επίκουρη καθηγήτρια Αμερικανικών και Λατινοαμερικανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα στο Μπλούμινγκτον. Έλαβε το διδακτορικό της δίπλωμα στους Ιβηροαμερικανικούς και Λατινοαμερικανικούς Πολιτισμούς από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια το 2014. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα καλύπτουν τη φυλετική και φεμινιστική θεωρία, τις σπουδές των ιθαγενών των Άνδεων, την αφρολατινοαμερικανική κουλτούρα, τις εικαστικές τέχνες και τη δημοφιλή μουσική. Προηγουμένως, ήταν συνεπιμελήτρια της συλλογής «Πανκ! Η Αμερικανική Έκδοση» (Punk! Las Américas Edition, Intellect Books, 2021).
Ο τρανσφεμινισμός είναι μια κατεύθυνση στον φεμινισμό που επιμένει στη συμπερίληψη των τρανς γυναικών στον φεμινιστικό λόγο και αναγνωρίζει τη διασύνδεση των διαφόρων μορφών καταπίεσης. Στο πλαίσιο του Περού, όπου διατηρείται η βαθιά ανισότητα με βάση τη φυλή και την τάξη, η τρανσφεμινιστική οπτική στον επαναπροσδιορισμό των φυλετικών στερεοτύπων ανοίγει μια συγκεκριμένη οπτική γωνία στην αποικιακή κληρονομιά και τις σύγχρονες συνέπειές της.
