Το Ίδρυμα Tom of Finland διέκοψε τους δεσμούς με το ιστορικό σπίτι του καλλιτέχνη στο Λος Άντζελες
Τον Οκτώβριο του 2026, το κοινωφελές ίδρυμα Tom of Finland Foundation επιβεβαίωσε επίσημα τη διακοπή της λειτουργίας του στην ιστορική κατοικία του καλλιτέχνη στη συνοικία Έκο Παρκ του Λος Άντζελες (Καλιφόρνια, ΗΠΑ), έπειτα από σαράντα χρόνια συνεχούς παρουσίας στον χώρο. Η διοίκηση του ιδρύματος απέλυσε το προσωπικό, ξεκίνησε τη μεταφορά του καλλιτεχνικού αρχείου σε εμπορική αποθήκη και ανέστειλε το διεθνές πρόγραμμα καλλιτεχνικής φιλοξενίας (artist-in-residence), προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στον καλλιτεχνικό κόσμο.
Το κτίριο, γνωστό ως Tom House και χαρακτηρισμένο από το 2016 ως ιστορικό-πολιτιστικό μνημείο του Λος Άντζελες, ανήκει στον 77χρονο Ντερφκ Ντένερ (Durk Dehner) — επί σειρά ετών σύντροφο του καλλιτέχνη και συνιδρυτή του ιδρύματος. Σύμφωνα με δημοσίευμα του καναδικού περιοδικού Xtra Magazine, η κρίση κλιμακώθηκε το καλοκαίρι του 2026, όταν ο οργανισμός σταμάτησε να καταβάλλει τα ενοίκια και τα λειτουργικά έξοδα στον Ντένερ. Η αιφνίδια ακύρωση των δράσεων ανέτρεψε τον προγραμματισμό φιλοξενίας Ευρωπαίων καλλιτεχνών, με αποτέλεσμα περισσότεροι από σαράντα πρώην υπότροφοι να συνυπογράψουν ανοιχτή επιστολή ζητώντας οικονομική διαφάνεια από το διοικητικό συμβούλιο.
Το πενταμελές διοικητικό συμβούλιο του ιδρύματος, με έδρα τη Νέα Υόρκη, αιτιολόγησε τη μετακίνηση επικαλούμενο καθυστερήσεις στην εισροή δωρεών και δήλωσε ότι ο οργανισμός «δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί υπεύθυνα ως φιλοξενούμενος οργανισμός στην οικία του κ. Ντένερ». Οι σχέσεις είχαν επιδεινωθεί από τις αρχές του 2025, όταν ο Ντένερ αποχώρησε από τη διοίκηση μετά από δημόσια κατακραυγή για παλαιότερες φωτογραφίες από φετιχιστικές εκδηλώσεις στις οποίες έφερε ναζιστικά σύμβολα. Ο Ντένερ απέρριψε κατηγορηματικά κάθε κατηγορία για ρατσισμό ή ναζιστικές πεποιθήσεις, κάνοντας λόγο για υποκουλτουρικό παιχνίδι ρόλων της γενιάς του στον χώρο του leather, και κατήγγειλε ότι η νέα ηγεσία επιδιώκει να μεταφέρει οριστικά τη συλλογή στην Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ παρά τη θέληση των ιδρυτών. Προκειμένου να συντηρήσει το οίκημα και να επισκευάσει τη στέγη, ο ιδιοκτήτης άρχισε να πουλά έργα από την προσωπική του συλλογή.
Ο Φινλανδός εικαστικός Τούκο Λάακσονεν (1920–1991), γνωστός με το ψευδώνυμο Tom of Finland, θεωρείται μία από τις πιο επιδραστικές μορφές της παγκόσμιας γκέι κουλτούρας του 20ού αιώνα. Τα στιλιζαρισμένα ομοερωτικά σχέδια μυωδών ανδρών με δερμάτινα ρούχα και στολές διαμόρφωσαν καθοριστικά την αισθητική της κουήρ τέχνης. Το 1984, ο Λάακσονεν και ο Ντένερ ίδρυσαν τον φορέα για τη διάσωση του αρχείου και την προβολή της ερωτικής τέχνης.
Η διαφύλαξη των αρχείων της ΛΟΑΤΚΙ+ κληρονομιάς στις ΗΠΑ έχει απασχολήσει επανειλημμένα τη δημόσια σφαίρα: η «Urania» είχε καταγράψει τα εγκαίνια του OUT Museum στο Σαν Φρανσίσκο, του πρώτου μουσείου αφιερωμένου στην κινεζική κουήρ κουλτούρα, που επίσης δημιουργήθηκε από ανεξάρτητους καλλιτέχνες για τη διατήρηση της συλλογικής μνήμης.
