Menaka Guruswamy została pierwszą w historii otwarcie lesbijką w parlamencie Indii. Mandat zdobyła z ramienia bengalskiej partii regionalno-nacjonalistycznej

9 marca prawniczka konstytucyjna Menaka Guruswamy została wybrana do Rajya Sabha — izby wyższej parlamentu Indii — jako reprezentantka stanu Bengalu Zachodniego.

Została tym samym pierwszą otwarcie lesbijką na szczeblu parlamentu krajowego w Indiach i pierwszą w historii otwarcie należącą do społeczności LGBT przedstawicielką w parlamencie tego kraju. Jej kandydaturę zgłosił Ogólnoindyjski Kongres Trinamool, świecka nacjonalistyczna partia rządząca w Bengalu Zachodnim.

Kongres Trinamool powstał w 1998 roku w wyniku rozłamu w Indyjskim Kongresie Narodowym. Partia łączy świecką, regionalistyczną i progresywną agendę, opowiada się za równością społeczną i opiera się na bengalskim nacjonalizmie. Zgodnie ze swoim statutem dąży także do tego, by Indie stały się silnym światowym mocarstwem. W jej wizji politycznej Bengal jest przedstawiany jako wspólnota z własną tożsamością kulturową i polityczną w ramach federacyjnych Indii. Partia podkreśla znaczenie języka bengalskiego i symboli kulturowych, broni autonomii federalnej i krytykuje nadmierną centralizację. Pod względem liczby mandatów w parlamencie Indii zajmuje czwarte miejsce.

Guruswamy studiowała na Uniwersytecie Oksfordzkim, Harvard Law School i National Law School of India University. Nosi tytuł starszej adwokatki Sądu Najwyższego Indii, przyznawany na podstawie zasług. Jest szeroko znana z pracy w dziedzinie prawa konstytucyjnego, swobód obywatelskich i praw osób LGBT.

Guruswamy była częścią zespołu prawnego, który w 2018 roku skutecznie podważył artykuł 377 indyjskiego kodeksu karnego — ustawy z czasów kolonialnych kryminalizującej dobrowolne stosunki jednopłciowe. Orzeczenie w sprawie Navtej Singh Johar przeciwko Unii Indii było przełomem dla praw osób LGBT w kraju. Partnerka Guruswamy, prawniczka Arundhati Katju, również brała udział w tej sprawie. W 2019 roku obie znalazły się na liście Time 100 — zestawieniu stu najbardziej wpływowych ludzi świata według magazynu Time.

W 2023 roku Guruswamy reprezentowała powodów w sprawie o równość małżeńską Supriyo przeciwko Unii Indii. Sąd Najwyższy 17 października 2023 roku orzeczeniem 3 do 2 odmówił uznania małżeństw jednopłciowych, stwierdzając, że kwestia ta leży w kompetencji parlamentu, ale przyznał, że osoby LGBT doświadczają dyskryminacji.

„To jest ważne nie dlatego, że parlament potrzebował osoby queer, ale dlatego, że osoba queer potrzebowała parlamentu” — powiedział w rozmowie z Washington Blade Ankit Bhupatani, aktywista LGBT.

„Zbyt długo walczyliśmy tylko w salach sądowych i na ulicach. Teraz jest miejsce przy stole, gdzie pisze się prawa” — dodał Bhupatani.

W Indiach reprezentacja osób LGBT w organach wybieralnych istniała na poziomie stanów i samorządów, ale pozostawała ograniczona. W 2000 roku Shabnam Mausi została wybrana do Zgromadzenia Ustawodawczego stanu Madhya Pradesh z okręgu Sohagpur, stając się jedną z pierwszych otwarcie transpłciowych kobiet piastujących urząd publiczny w Indiach. Jednak przed Guruswamy żadna otwarcie LGBT osoba nie została wybrana do parlamentu krajowego.

Zdaniem Bhupataniego wybór Guruswamy nie powinien być postrzegany jako natychmiastowy zwrot ku zmianom legislacyjnym w zakresie praw LGBT. Zaznaczył, że jej obecność w parlamencie może podtrzymać dyskusję w sposób, w jaki wcześniej to nie miało miejsca, ale zakrojone na szeroką skalę zmiany prawne będą wymagać czasu.