Portoryko zakazuje osobom transpłciowym korzystania z publicznych toalet
Pod koniec lutego gubernatorka Portoryko, Jenniffer González-Colón, podpisała ustawę HB 165. Zakazuje ona osobom transpłciowym korzystania z toalet publicznych, które nie odpowiadają ich płci przypisanej przy urodzeniu. Osoby łamiące prawo mogą zostać ukarane grzywną w wysokości do 15 000 dolarów.
Zakaz dotyczy wszystkich budynków rządowych, w tym Uniwersytetu Portoryko. Dokument nakazuje tworzenie oddzielnych toalet wieloosobowych i kategorycznie zabrania instalowania toalet neutralnych płciowo w instytucjach państwowych.
Według niezależnej dziennikarki Alexandry Vacy, projekt ustawy przeszedł 37 głosami w Izbie Reprezentantów i 21 w Senacie. Odpowiednio jedenastu i pięciu ustawodawców głosowało przeciw. W rządowym komunikacie prasowym zaznaczono, że nowe przepisy są zgodne z rozporządzeniem wykonawczym 14168 prezydenta USA Donalda Trumpa.
Autorzy ustawy uzasadniają zakaz koniecznością ochrony kobiet. W tekście stwierdzono, że zwolennicy toalet neutralnych płciowo przemilczają przypadki, w których mężczyźni udający kobiety wchodzą do damskich toalet, aby dokonywać napaści. Jako argument ustawa przywołuje zeznania pływaczek z Uniwersytetu Pensylwanii. Skarżyły się one na zachowanie transpłciowej sportsmenki Lii Thomas w sezonie 2021–2022. Lia Thomas nigdy nie została oskarżona o napaść na tle seksualnym. Ponadto ustawa opiera się na doniesieniach prawicowych mediów o napaściach w szkołach.
Badania pokazują jednak inne statystyki. Według analizy Williams Institute z lutego 2025 roku, osoby transpłciowe częściej padają ofiarą molestowania, gdy są zmuszone do korzystania z toalet zgodnych z ich płcią przypisaną przy urodzeniu. W 2021 roku ten sam instytut odkrył, że osoby transpłciowe są czterokrotnie bardziej narażone na to, że padną ofiarą przestępstw z użyciem przemocy niż osoby cispłciowe. Brytyjska grupa walcząca o prawa człowieka TransLucent przeanalizowała skargi na transkobiety w damskich toaletach w latach 2022–2024, uznając takie przypadki za niezwykle rzadkie.
Rząd planuje przekazać zebrane z grzywien środki do Centrum Pomocy Ofiarom Gwałtów (CAVV).
Portoryko stało się pierwszym terytorium USA, które wprowadziło taki zakaz. W zeszłym roku González-Colón podpisała inne restrykcyjne prawo zabraniające opieki medycznej afirmującej płeć dla osób transpłciowych poniżej 21. roku życia, za co grozi kara do 15 lat więzienia.
