„To Have and to Hold“ — knjiga Horasa Grifina o istopolnim brakovima, teologiji i bračnoj jednakosti

Američka izdavačka kuća Cascade Books, ogranak izdavaštva Wipf and Stock Publishers, objavila je 3. avgusta 2026. godine knjigu na engleskom jeziku pod naslovom To Have and to Hold: Same-Gender Marriage in the Household of God. Delo teologa i sveštenika Horasa L. Grifina (Horace L. Griffin) posvećeno je sveobuhvatnoj istorijskoj i dogmatskoj analizi braka u hrišćanskom predanju, preispitivanju teoloških argumenata protiv istopolnih zajednica i odbrani bračne jednakosti pred novim talasom pravnog i političkog konzervativizma u Sjedinjenim Američkim Državama.

Autor knjige, prečasni dr Horas L. Grifin, afroamerički je teolog, otvoreno gej sveštenik Episkopalne crkve u SAD i univerzitetski profesor sa dugogodišnjim iskustvom. Diplomirao je na koledžu Morhaus, magistrirao teologiju na Univerzitetu u Bostonu i stekao doktorat (PhD) na Univerzitetu Vanderbilt. Više od dvadeset sedam godina Grifin je predavao pastirsko bogoslovlje i religiologiju na uglednim bogoslovijama, uključujući General Theological Seminary u Njujorku i Pacific School of Religion u Berkliju. U okviru crkvene službe bio je pomoćnik nastojatelja za pastirsko staranje u crkvi Svetog Luke u Atlanti i bolnički kapelan u Tenesiju, dok danas služi kao kapelan u ustanovi za stare Canterbury Court u Atlanti. Njegova monografija Their Own Receive Them Not: African American Lesbians and Gays in Black Churches iz 2006. godine označila je značajan iskorak u istraživanju odnosa rase, vere i seksualnosti, i nagrađena je prestižnim književnim priznanjem Lambda Literary Award.

U svojoj novoj knjizi Grifin osporava fundamentalističku postavku o postojanju jedinstvenog i nepromenljivog „biblijskog braka“. Na osnovu savremene biblistike i istorijsko-društvene analize, autor pokazuje da su bračni odnosi u biblijska vremena bili suštinski različiti od savremenog partnerstva zasnovanog na ravnopravnosti. Brak u antičko doba imao je izrazito patrijarhalni karakter, u kojem su žene smatrane vlasništvom porodice ili muža, a bili su rasprostranjeni poliginija, konkubinat i ugovoreni savezi. Grifin povlači direktnu istorijsku paralelu između današnjeg otpora crkvenih struktura istopolnim brakovima i vekovnog teološkog opravdavanja ropstva i zabrane međurasnih brakova u SAD, ukazujući na činjenicu da su i tada izolovani biblijski stihovi korišćeni za očuvanje nejednakosti.

Posebna pažnja posvećena je dekonstrukciji argumenata prirodnog prava i doslovnog tumačenja Svetog pisma usmerenih protiv LGBT+ osoba. Grifin ističe da su antičke biblijske zabrane izražavale specifične društvene strahovare tadašnjeg vremena i da nemaju moralni značaj za savremene verne zajednice zasnovane na ljubavi i uzajamnosti. Oslanjajući se na dugogodišnju pastirsku praksu i razgovore sa kvir hrišćanima i njihovim porodicama, on opisuje teške posledice crkvenog odbacivanja, određujući ga kao oblik duhovnog nasilja koji nanosi duboke psihološke rane. Nasuprot tome, Grifin brani stanovište da su ljudska seksualnost i ljubav darovi Božiji, a da priznavanje istopolnih brakova jača društvo i predstavlja ispunjenje jevanđeljskog poziva na pravdu, samilost i ljudsko dostojanstvo.

Značaj ove knjige dodatno naglašava aktuelni društveni kontekst u Sjedinjenim Državama. Nakon što je Vrhovni sud 2022. godine ukinuo savezno pravo na prekid trudnoće, konzervativne pravne organizacije sve otvorenije najavljuju planove za osporavanje presude Obergefell v. Hodges (2015), kojom je ozakonjena bračna jednakost. U tim okolnostima, studija Horasa L. Grifina predstavlja ne samo značajan akademski doprinos već i bogoslovski poziv na delovanje. On apeluje na verske zajednice i sveštenstvo da napuste pasivnu ulogu i javno stanu u odbranu jednakih prava istopolnih parova, vraćajući hrišćanski brak njegovom istinskom jevanđeljskom smislu — svedočenju odanosti, ljubavi i brige za bližnjeg.