“Manastır Arzuları” — Derek Krueger'in Orta Çağ Ortodoksluğunda homoerotizm ve homofobi üzerine kitabı

Cambridge University Press, “Manastır Arzuları: Orta Çağ Konstantinopolis’inde Homoerotizm, Homofobi ve Tanrı Sevgisi” (Monastic Desires: Homoeroticism, Homophobia, and the Love of God in Medieval Constantinople) adlı kitabı yayımladı.

Kitabın yazarı, Amerikalı din tarihçisi ve Bizans Hıristiyanlığı uzmanı Derek Krueger’dir. Yazar, Bizans manastır yaşamını, cinsel yaşamdan vazgeçmenin arzuyu ortadan kaldırmadığı, onu dine yönlendirdiği bir alan olarak inceliyor.

Krueger, Doğu Hıristiyan ruhaniyetini cinsellik tarihinin içine yerleştiriyor. Tanrı sevgisinin, beden disiplininin, eşcinsel arzudan duyulan korkunun ve erkekler arası yakınlığın tek bir sistem içinde var olduğunu gösteriyor.

Çalışmanın merkezinde Yeni Teolog Simeon’un (949–1022) yaşamı ve metinleri yer alıyor. O, bir Bizans başrahibi ve Orta Çağ Ortodoks mistisizminin başlıca yazarlarından biriydi. İnsanın Tanrı ile birleşebileceği ve bu sayede sadece ruhun değil, bedenin her bir parçasının da kurtulacağı fikri olan tanrılaşmayı (theosis) öğretti.

Krueger, Simeon’un Tanrı sevgisini homoerotizm diliyle tanımladığını gösteriyor. Metinlerinde ilahi olanla birleşme, erkekler arasında “kuir bir evlilik” gibi görünür. Krueger bu deneyimi Simeon’un metinleri, tövbe kanonları, manastır talimatları ve John Climacus ile Niketas Stethatos’un eserleri de dahil olmak üzere hagiografik edebiyat aracılığıyla yeniden kurguluyor.

Profesyonel topluluk Krueger’in çalışmasını büyük bir övgüyle karşıladı. Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden tarihçi Leonora Neville, kitabı “muhteşem bir başarı” ve “kuirliğin oyun değiştiren bir sosyal tarihi” olarak nitelendirdi. Ona göre Krueger’in çalışması, tarihsel empatinin en iyi örneklerinden biridir. Toronto Üniversitesi’nden David Townsend, çalışmanın Yeni Teolog Simeon’un tarihsel önemini ikna edici bir şekilde kanıtladığını belirtti. Akademisyene göre kitap, yalnızca Hıristiyanlık tarihçileri için değil, aynı zamanda modern öncesi kuir kimlik teorisyenleri için de önemlidir.