Massachusetts'ta lezbiyen barı Last Ditch, maske zorunluluğunu esnettiği için boykotla karşılaştı
ABD’nin Massachusetts eyaletinin batısındaki Greenfield kentinde bulunan lezbiyen barı ve sanat alanı Last Ditch, yerel queer topluluğunun bir kesiminin sert tepkisi ve boykotuyla karşı karşıya kaldı. Anlaşmazlığın nedeni, işletmenin borçlar yüzünden kapanmasını engellemek ve yeni müşteriler çekmek amacıyla cumartesi akşamları maske takma zorunluluğunu isteğe bağlı hale getirmesi oldu.
Tartışma, mekan yönetiminin 31 Ağustos 2026 tarihinde sosyal medyada yaptığı duyuruyla alevlendi: «Bağışıklığı baskılanmış ve engelli divalarımıza sevgiyle bildiririz ki cumartesi akşamları maske takmak isteğe bağlı olacaktır.» Diğer günlerde mekanda KN-95 veya üzeri standartta koruyucu maske takma kuralı aynen korundu. Bu duyuru yoğun eleştirilere yol açtı; internet aktivistleri ve bazı müdavimler yönetimi «sağlamcılık» (ableizm), ayrımcılık ve risk grubundaki kişilerin sağlığını tehlikeye atmakla suçladı. Yönetimin yayımladığı özür metninin görme engelliler için alternatif metin (alt-text) içermemesi tepkileri daha da artırdı.
The Boston Globe’un haberine göre , sağlık protokolünün esnetilmesi kararı mekanın içinde bulunduğu ağır mali krizden kaynaklandı. Mekan, Nisan 2025’te üç genç aktivist tarafından dayanışma temelli bir alan oluşturma amacıyla kurulmuştu: girişte «gücünün yettiği kadar öde» sistemi uygulanıyor, parası olmayanlar içeri ücretsiz alınıyor, kıyafet ve temel ilaçlar bedelsiz dağıtılıyordu. Ancak proje kısa sürede mali çıkmaza girdi; müşterilerin büyük çoğunluğu giriş ücreti ödemezken, iki kurucu ortak kişisel ve sağlık nedenleriyle projeden ayrıldı. Sonuç olarak, Franklin County Toplum Kalkınma Kurumu’ndan alınan 50 bin dolarlık kredi ve 3 bin 900 dolarlık birikmiş kira borcu dahil tüm yükümlülükler, tek başına kalan 26 yaşındaki Jackie Matellian’ın üzerine kaldı. Matellian mekanı açık tutabilmek için dört farklı işte çalışmak ve altı ay boyunca arabasında yaşamak zorunda kaldı.
Gerginliği yatıştırmak amacıyla 11 Eylül’de barda profesyonel bir arabulucu eşliğinde bir topluluk toplantısı düzenlendi. Matellian gözyaşları içinde borç yükünü ve yalnız başına sürdürmenin imkansızlığını anlattı; ancak yerel aktivist Soe Noire öncülüğündeki eleştirmenler onu duygu sömürüsü yapmakla ve verilen zararı kabul etmemekle suçladı. Öte yandan bar personeli, aşırı katı kuralların genel kitleyi uzaklaştırdığına dikkat çekti: Yaklaşık 18 bin nüfuslu Greenfield’da iki aydan uzun süredir hiç COVID-19 vakası görülmemişti ve müşteriler aşırı didaktik tutumlardan rahatsızlık duyuyordu.
Haberin basına yansımasının ardından olay ABD çapında geniş yankı buldu. Newsweek’in aktardığına göre , Google, ülke genelinden gelen yoğun yorum yağmuru nedeniyle mekanın çevrim içi değerlendirmelerini geçici olarak askıya almak zorunda kaldı. Yerel Greenfield Recorder gazetesi ise kentteki esnaf ve sakinlerin Matellian’a destek verdiğini, tepkilerin ölçüsüz olduğunu ve küçük bir kentte sosyal odaklı bir işletme yürütmenin zorluklarını dile getirdiğini aktardı.
Greenfield Recorder daha sonraki haberinde tartışmanın iki tarafına da yer verdi. Soe Noire, COVID-19’un ortadan kalkmadığını söyledi ve The Boston Globe’un bazı müşterilerin itirazlarının ardındaki sağlık kaygılarından çok en sert tepkilere odaklandığını savundu. Buna karşılık bazı yerel işletme sahipleri cumartesi günleri maske zorunluluğunun kaldırılmasını destekledi ve ilginin barın ayakta kalmasına yardımcı olmasını umduklarını belirtti. Belediye Meclisi Başkanı Lora Wondolowski, ulusal ilginin küçük bir işletme açısından haksız olduğunu söyledi ve mekânın geleceği konusunda endişesini dile getirdi.
Last Ditch’in bağış kampanyası 24 Eylül itibarıyla 12.500 dolarlık hedefin yüzde 78’ine ulaşmıştı; ABD’nin diğer bölgelerinden ve Birleşik Krallık’tan da bağış gelmişti. Recorder’a göre para, 3.900 dolarlık kira borcunu, maskeleri ve COVID-19 testlerini, endüstriyel bir hava temizleyiciyi, ücretleri ve tadilatları karşılamak için kullanılacaktı. Bar ayrıca Noire’a yönelik tacizin sona ermesi çağrısında bulundu; mekânın kundaklanmasını dileyen yorumu onun yazmadığını ve Matellian’ın barınma sıkıntılarıyla alay etmediğini belirtti.
Last Ditch eylül sonunda açık kalmaya devam ediyordu. Newsweek’e göre müzik ve kulüp etkinlikleri programda kalmış, mekân yeni cumartesi politikasından vazgeçtiğini açıklamamış ve ekim ayı için yeni bir topluluk toplantısı planlamıştı. The New York Times’ın 27 Eylül tarihli haberinde , cumartesi açılışından önce barda yeni bir toplantı yapıldığı ve bazı yerel sakinlerin harcama yaparak işletmeyi desteklemek için özellikle geldiği aktarıldı. Olası kapanma o tarihe kadar gerçekleşmemişti; ancak Last Ditch’in mali durumu belirsizliğini koruyordu.
Last Ditch, Massachusetts’in Pioneer Valley bölgesindeki LGBTQ+ bireylere hizmet veren Franklin County merkezli bağımsız bir kültür ve dayanışma mekanıdır.
Daha önce «Uránia», gazeteci Rachel Karp’ın ABD’deki lezbiyen barlarının hayatta kalma mücadelesini ve ticari sürdürülebilirlik ile ideolojik beklentiler arasındaki gerilimi ele alan «Lezbiyen Bar Kronikleri» adlı araştırmasını sayfalarına taşımıştı.
