Moskova Mahkemesi, Garaj Müzesi Güvenlik Şefine Sergideki 'LGBT Propagandası' Nedeniyle Para Cezası Verdi
Moskova Sulh Ceza Mahkemeleri resmi portalı, 6 Ekim 2026 tarihinde Garaj Çağdaş Sanat Müzesi’nin güvenlik şefi Sergey Klyuçerev’in “geleneksel olmayan cinsel ilişkilerin propagandası” gerekçesiyle suçlu bulunarak 100 bin ruble para cezasına çarptırılmasına ilişkin gerekçeli kararı yayımladı. Bağımsız haber portalı Mediazona tarafından duyurulan karara göre ceza, müzenin «Açık Depolama» sergisinde yer alan iki sanat eserine dayandırıldı: Sanatçı Olga Tobreluts’un 1994 yapımı Akıldan Bela adlı kısa video filmi ve Lyudmila Gorlova’nın Nasıl Seviyorum başlıklı fotoromanı.
Rusya İdari Suçlar Kanunu’nun 6.21. maddesinin 1. fıkrası uyarınca para cezası kararı, 31 Ağustos’ta Yakimanka bölgesi 396 numaralı sulh ceza hâkimi Nikolay Şlıkov tarafından verildi. Soruşturma, Mayıs 2026’da yerel İçişleri Bakanlığı görevlisinin müzenin ikinci katında yaptığı incelemede eserlerin fotoğraf ve video kayıtlarını almasıyla başladı. Emniyet birimleri toplanan materyalleri sivil toplum kuruluşu statüsündeki «Sosyokültürel Bilirkişilik Merkezi»ne gönderdi. Merkezin genel direktörü Natalya Kryukova ve uzman dilbilimci Aleksandr Tarasov, eserlerin “geleneksel olmayan cinsel yönelim ve ilişkilerin propagandası unsurlarını barındırdığı” sonucuna vardı.
LGBTQ+ haber sitesi Parni PLUS tarafından belirtildiği üzere, mahkeme kararında eserlerin tam olarak hangi sahnelerinin ya da ifadelerinin suç teşkil ettiği belirtilmedi. Olga Tobreluts’un Akıldan Bela filmi, Aleksandr Griboyedov’un klasik tiyatro oyununun erken dönem bilgisayar grafikleri ve neo-akademizm estetiğiyle harmanlandığı 9 dakikalık sessiz bir komedi uyarlamasıdır; yapımda cinsellik veya çıplaklık içeren sahneler bulunmazken, kuir kültürle tek belirgin bağ ünlü Petersburg drag sanatçısı Vladislav Mamışev-Monro’nun canlandırdığı Aleksey Molçalin erkek karakteriydi. Gorlova’nın eseri ise kadın portreleri ile melodramatik aşk romanlarından alıntıların birleşiminden oluşan 26 fotoğraflık kavramsal bir fotoromandır.
Dava dosyasına göre müze yönetimi, Aralık 2024’te sergilenen eserlerin Rus yasalarına uygunluğunu denetleme ve şüpheli durumları yönetime bildirme görevini Klyuçerev’e vermişti. Mahkeme, söz konusu eserlerin sergilenmesine izin veren güvenlik şefinin idari suç işlediğine hükmetti.
Klyuçerev duruşmaya katılmadı. Savunma avukatı, müvekkilinin suçsuz olduğunu belirterek idari suç unsurlarının oluşmaması nedeniyle davanın düşürülmesini talep etti. Karara karşı istinaf yoluna başvurulurken bir sonraki duruşma 26 Ekim’e ertelendi.
Garaj Çağdaş Sanat Müzesi, 2008 yılında iş insanı Roman Abramoviç ve küratör Daşa Jukova tarafından kurulmuş olup Rus çağdaş sanatının en büyük araştırma ve arşiv merkezlerinden biridir; kurum 2022 ilkbaharında geçici sergi faaliyetlerini askıya almıştı. Davada bilirkişilik yapan merkez ise daha önce Pussy Riot, Memorial İnsan Hakları Merkezi ve Yehova’nın Şahitleri davaları gibi siyasi açıdan yankı uyandıran süreçlerde savcılık lehine raporlar hazırlamıştı.
Daha önce Uránia, Garaj Müzesi güvenlik şefi hakkında “LGBT propagandası” davası açıldığını duyurmuştu . O dönemde basında yer alan haberler, soruşturmanın başka bir sergide yer alan ve iki erkeğin göründüğü bir video ile ilişkili olduğunu öne sürmüştü; ancak yayımlanan karar, suçlamaların açık depodaki Tobreluts ve Gorlova’nın çalışmalarına dayandığını netleştirdi.
