“A Queer Lectionary” — Sách của Peter Carlson về các bài đọc phụng vụ và thần học giải phóng

Vào tháng 7 năm 2026, nhà xuất bản thần học Seabury Books (một nhánh của Church Publishing Incorporated, cơ quan xuất bản chính thức của Giáo hội Giám nhiệm Hoa Kỳ) đã phát hành ấn phẩm tiếng Anh A Queer Lectionary: (Im)Proper Readings from the Margins — Year B. Nhà sử học tôn giáo và nhà thần học queer Peter Carlson đảm nhiệm vai trò chủ biên kiêm tác giả của tập sách.

Peter C. Carlson là học giả người Mỹ chuyên nghiên cứu về lịch sử tôn giáo, giới và thần học queer. Ông là phó giáo sư tôn giáo học kiêm giám đốc chương trình nghiên cứu về giới và phụ nữ tại Đại học California Lutheran ở Thousand Oaks. Sau khi nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Sau đại học Claremont, ông từng là nghiên cứu sinh tại Lincoln College thuộc Đại học Oxford và là học giả thỉnh giảng tại Stonyhurst College. Các công trình học thuật của Carlson tập trung vào thần học về tính dục, sự kiến tạo tính nam và tính nữ thời hậu kỳ Trung cổ và đầu thời kỳ cận đại, cũng như lịch sử đời sống tu trì Kitô giáo. Bên cạnh công việc giảng dạy, ông tích cực tham gia sinh hoạt mục vụ trong các cộng đoàn Kitô giáo cởi mở và thường xuyên thuyết giảng.

Tập sách vừa ra mắt là phần thứ hai trong dự án xuất bản ba năm nhằm bao quát toàn bộ chu kỳ của Sách bài đọc chung sửa đổi (Revised Common Lectionary, RCL). Đây là hệ thống bài đọc phụng vụ ba năm được nhiều hệ phái Tin Lành truyền thống áp dụng cho các ngày Chúa nhật và dịp lễ, trích từ Cựu Ước, Thánh Vịnh, các Thư Tông Đồ và Phúc Âm. Năm B trong chu kỳ này tập trung chủ yếu vào Phúc Âm theo thánh Máccô. Nhan đề phụ của tác phẩm chơi chữ giữa thuật ngữ phụng vụ Proper (các bài đọc riêng theo mùa thường niên) và từ (Im)Proper («không thích đáng» hay «bên lề»), nhấn mạnh góc nhìn từ rìa xã hội và các cộng đồng thiểu số.

Công trình quy tụ các giáo sĩ, nhà thần học hàn lâm và chuyên gia giảng thuyết học (homiletics) từ nhiều truyền thống Kitô giáo: Giáo hội Giám nhiệm, Giáo hội Hiệp nhất của Chúa Kitô, Giáo hội Tin Lành Luther tại Hoa Kỳ, Giáo hội Cộng đồng Thủ đô (khởi nguồn vì tín hữu LGBT) và Giáo hội Giám lý Giám nhiệm Châu Phi. Với từng phân đoạn Kinh Thánh được chỉ định, các tác giả cung cấp phần giải kinh tỉ mỉ cùng các gợi ý bài giảng hướng đến thông điệp giải phóng.

Tác phẩm không tiếp cận Kinh Thánh như công cụ răn đe giáo điều hay gia trưởng, mà tái khẳng định Lời Chúa là nguồn sống cho nhân phẩm và sự giải phóng. Các bài viết phân tích cách các bản văn cổ xưa đối thoại với thực tế đời sống của người LGBTQ+, sự tổn thương thể xác, nỗi đau buồn và tinh thần kiên cường chống lại áp lực bảo thủ. Cuốn sách vừa là cẩm nang thiết thực cho các mục sư muốn hướng tới việc giảng dạy hòa nhập, vừa là tài liệu học thuật giá trị cho ngành thần học và nghiên cứu giới đương đại.